 Türkiye'de 1980'lerin başına kadar kültür turizmi düşünülüyordu. 1982'de Turizm Teşvik Kanunu'nun çıkmasıyla kültür turizmiyle birlikte tatil turizminin gelişmesi sağlandı. Mavi yolculuk adı altında tatilin dalış üzerine etkileri artmaya başladı. İlk zamanlarda var olan teknelerin kıç taraflarına platform eklenmesiyle dalışa uygun tekne haline getirildi. Günümüzde hala kullanılmakta olan farklı dalış tekneleri de bulunmaktadır. Gezi teknesinden bozma, balıkçı tekneden bozma, gulet, keç tipi ile yapılan dalış tekneleri ve tamamen dalış için özel yapılmış tekneler.
Her dalış teknesinin farklı donanımları, özellikleri, avantaj ve dezavantajları gibi farklı özellikleri bulunmaktadır.
Herkes için ideal kavramı farklıdır. Ama unutulmaması gereken hususlardan birisi de belirli konularda ortak doğruların olduğudur. Buradan yola çıkarak ideal bir dalış teknesinin nasıl olması gerektiği konularına ve bu teknelerin özelliklerine değinilecektir.
Dalış Turizminin Gelişimi
Türk gezi geleneğinde dalış turizmi kavramı hayli yenidir. Daha doğrusu, entellektüel bir arayış, doğaya ve tarihe romantik bir dönüş, tatil ve seyahat ile karışık bir keşif olarak doğan "Mavi Yolculuk"un bir ticaret metasına dönüşmesi; üstelik butik bir mal gibi satılabilecekken, felsefesini ve ruhunu yitirmesinden sonra, 1980'ler ve 1990'lar boyunca dalış turizmi Mavi Yolculuk markası ile yapılır hale gelmiştir.
Markanın tescil hakkı da Turizm Bakanlığı'na aittir. Turizm Teşvik Kanunu ile, 1982'den itibaren kavram, teknik bir deyim olarak literatürdeki yerini almıştır. Deniz hukuku metinlerinden hareketle bir tanıma ulaşılmaya çalışılırsa, dalış turizmi koylar içinde dalış yapmaktan çok gezi, eğlence, dinlenme ve spor amacı ile sınırlı sayıdaki kişiye sunulan bir turistik hizmet olarak nitelemek mümkündür. Dalış turizmi, böyle bir maceranın önce yerli aydınlarımıza, giderekte Türkiye'ye gelen turistlerin daha binlerle sayılabildiği dönemlerde güneye yolu düşen meraklı yabancılara pazarlanması ile başlamıştır. Daha doğrusu, önce Bodrum'un sonradan Marmaris'in teknecilerine Mavi Yolculuk düşkünlerinden gelen talebin bir hizmete dönüşmesi, balıkçı teknelerinin, gezi teknelerinin dalış teknelerine benzetilmesi dalış teknesi mantığına uygun yeni deniz araçlarının yapılması sürecini peşinde sürüklemiştir.
Dalışlı Günlük Tur
Her dalış kulübünün dalışa yasak olmayan bölgelerde günlük olarak gerçekleştirdiği dalış turudur. Dalış yapılacak bölgeye sabah çıkılıp akşam geri dönecek biçimde gerçekleştirilen bir dalış organizasyonudur. Teknenin tüm dalış donanımlarına sahip olması ve teknede kaptan gemici, çarkçı, aşçı ve dalışa uygun tekne olduğu için grup sayısına göre dalış amiri ve asistanı, müşterilerin giyiminde yardımcı dalgıç ve kıyıda malzemelerin korunması taşınmasında yardımcı dalgıç gerekir.
Charter (Tarifesiz) Dalış Turu
Bir haftalık veya iki haftalık gerçekleştirilen tekneyle yasak olmayan bölgelerde yapılan dalış turudur.
Bu tip gezilerde sadece dalış amaçlı değil, teknenin girebileceği koya veya limana yanaşıp tekne müşterilerine doğayı ve bölgenin tarihsel özelliğini göstermek ve dağ yürüyüşleri gibi etkinlikleri gerçekleştirerek müşteriye geldiği süre içerisinde en iyi tatil zamanını geçirtmektir. Mavi yolculuk adı altında yapılan Charter dalış turu teknesi tüm dalış donanımlarına sahip olmalı (oksijen tüpü, yangın tüpü, can yeleği, can simidi…) ve tekne personeli tarafından her donanımın nerede olduğu bilinmeli, acil duruma göre önlemler belirlenmelidir. Teknede kaptan, gemici, çarçı, aşçı, dalış amiri ve asistan bulunmalıdır.
Tekneyle dalış turu dendiği zaman daha çok günlük dalış turu akla gelmekte. Uluslararası dünya dalış çevrelerinde bu türün her dilde adı Live-Aboard seyahat olarak geçer. Yani kısaca belli bir zaman içerisinde teknede günün sonunda sahile dönmeden yapılan dalışların şekli. Ülkemizde özel yat sahipleri, Ege ve Akdeniz'de aile yada arkadaş grupları senelerdir bu tür turlar yapmaktadırlar. Dalış grupları da kıyılarımızda tekne kiralayarak bu doyumu olmayan gezileri, eksikleri olsa da başarı ile gerçekleştirmektedirler.
Belli bir seviyeye gelen balıkadamı, kıyılarımızdan çıkılarak yapılan günlük dalış turları pek memnun etmemektedir. Bir kere tekneler çok dolu olmakta, tekne içinde büyük karışıklık yaşanmakta, dalınan yere çok balıkadam daldığından, sualtındaki büyük-küçük canlılar kaçmaktadır.
Tekneyle denizlere açılmak, kimselerin ulaşamadığı ıssız bir yerde gizemli hayatı incelemek, fotoğrafını çekmek hayaliyle yaşamaktayız. Ama gerçekten bu tür seyahat Live-Aboard sizin için midir?
Limanın sonunda ışık gördüğünüze göre açık deniz dalıcısı olmadan önce bilinmesi gereken konular vardır. Eğer dalış Live-Aboard tekneden yapılıyorsa bu dalış şekline ana tekne olarak isimlendirilir. Ana teknenin demirleyemediği veya çoğu zaman akıntılı yörelerde dalışın yardımcı bottan, tender tekneden yapılması gerekir. Live-Aboard'larda dalış güvertesi olan kısım bu teknelerin en önemli özelliğidir. Dalış ana tekneden gerçekleşiyorsa, günde üç beş kere dalınabilir ve böylece zamanın çoğu dalış güvertesinde geçirilir. Modern teknelerde bu kısımda, kilitli dolaplar veya plastik sepetler, şahsi malzemeleri koymak için bulunur. Buraya sualtı lambası, eldiven, yazı tahtası, patikler ve diğer aksesuarları da koyulabilir.
Tüpler güvertenin dalışa en yakın yerine kolay kuşanmamız için yerleştirilmiştir. Bazı teknelerde her dalış istasyonu için iki tüp bulunur. Tek yapacağımız regülatörü ve BCD'yi söküp öbür tüpün üzerine geçirmektir.
Son günlerde bazı teknelerde uzun dolum kamçıları kullanılarak, tüpler bulundukları yerde doldurulmaktadır. Bu da can yeleğimizi hiç çıkarmadan seyahat boyunca aynı tüpü kullanmamızı sağlamaktadır.
Herşeye rağmen, hiçbir şekilde tüpümüzün doldurulmuş olması sizi yanıltmasın. Kendi tüpünüzün sorumluluğunu başkasına yüklemeyin. Çoğu teknenin dalıcının rahat giriş çıkış yapabilmesi için dalış platformları vardır. Bizim Guletlerde maalesef böyle bir olanak yok, çoğu kez ana tekneden ve bir hayli yüksekten suya atlıyorsunuz. Sabahın erken saatlerinde gerçekleştirdiğiniz bu dalış esnasında, aşağıda sabah avına çıkmış canlılar suya patır patır atlayan dalgıçlar tarafından kaçırılmaktadır.
Merdiven varsa, inerken daima arkaya arkaya inin bu şekilde tüpe de merdivene de vurmamış olursunuz. Numaralı gözlük kullanmadıkça, suyun kenarına gelinceye kadar gözlüğünüzü takmayın.
Bizim sularda günde iki üç dalış yapmak imkansız değil. Tropiklerde dört hatta gece dalışı ile birlikte beş dalış yapanlar var.
Issız bölgelere ulaşan Live-Aboard teknelerinin daha çok maceracı bir atmosfer içinde oldukları bir gerçektir.
Dalış Teknesi Nedir?
Deniz şartlarına uygun tüm dalış donanımlarına sahip geniş bir şekilde iki kişinin rahat dalabileceği çift merdivenli özelliğe sahip, boyu en az 11.5 metreden başlayan, güvenli ve emniyetli teknelere dalış teknesi denir. Yukarıda bahsettiğimiz sadece dalış teknesinin ansiklopedik anlamı olup, dalış turizminin gelişmesiyle birlikte ülkemizde de yeni yeni oturmaya başlamıştır. Gerek işletmecilerin bilgilenip profesyonel elemanlara bu sektörde yer vermesi gerekse bu turizm çerçevesinde getirilen kanun hükmünde kararnameler bu işin yapılmasını son yıllarda profesyonel platforma taşımıştır. Daha önce sadece hobi amaçlı yapılan bu meslek artık günümüzde kendisi için özel dalış teknelerinin dizaynını da başlı başına bir sektör haline getirmiştir.
İdeal Bir Dalış Teknesi
Günümüzde bu anlamda birçok tekne kullanılmakla birlikte dalış fonksiyonlarının profesyonelce icra edilmesi için, o derecede profesyonel dalış teknelerinin kullanılması gerekir. İdeal kavramı kişiden kişiye değişmektedir. Aşağıda inceleyeceğimiz dalış teknesi özellikleri ideal kavramı için sadece bir örnek teşkil eder:
Bir dalış teknesinde şu donanımların olması zorunludur.
• Yangın Söndürme Tankları
• İlk Yardım Malzemeleri ve Oksijen Tüpü
• Can yelekleri
• Dalış Tüpleri
• Regülatör + Konsol + Oct + BC Kamçısı
• BCD
• Dalış Elbiseleri
• Maske, şnorkel, palet vs.
• Dalış Kemeri
• Kurşun Ağırlık
• Şamandıra
• Manometre
• Kompresör
• İlk Yardım Bot (kurtarma Sandalı)
• Telsiz
• Usturmaça
• Temiz Su Tankı
• Elektrikli Irgat
• Tuvalet + Lavabo
• Mutfak
• Hidrafor + Sintine pompası
İdeal Bir Dalış Teknesinin Özellikleri
• Bir dalış teknesinde herkesin görebileceği bir yerde acil durum planı olmalı ve deko tüpünün beş metrede kapalı olarak durduğu bilinmeli,
• Dalış güvenliği için önemli ekipmanlar kılavuz ipi, dalış şamandıraları ve bayrakları yer alır.
• İki kişinin rahatça dalış yapabileceği çift merdivenli platform.
• Regülatörün ve BC'nin ayrı temiz su bidonları olmalıdır.
• Tüplerin korunumu için teknenin iki ayrı bölümü olmalıdır. (Boş - Dolu)
• BC'lerin karışmaması için büyükten küçüğe doğru sıralanmalı.
• Ağırlık kemerlerinin adetine göre sıralı olması gerekir.
• Her yüze uygun maskelerin belli bir sepetin içinde bulunması gerekir.
• Dalış elbiseleri de büyükten küçüğe doğru sıralanmalıdır.
• Paletlerin ortalıkta çapariz olmaması için uygun bir ortamda ve sıralı olması gerekir.
• Dalış bidonlarının içinde dalış elbiseleri için zefiran adlı ilaç olmalıdır.
• Dalıcılara öğle yemeği için mutfak olmalıdır.
• Duş, tuvalet olmalı
• İlk yardım odası olmalı.
• Dalış eğitimleri için dershane odası olmalıdır.
• Dalış elbiseleri için askı bulunmalı.
• Regülatörlerin deforme olmaması için çengel askıya takılması gerekir.
Sportif Dalış Tekneleri
Keç Tekne
İki direkli (Grandi ve Mizana direği) boyuna bir donanım içeren ve mizana direği, dümen yekesinin tekne içinde bittiği yerden yelkenli tipidir.
Gulet Tekne
Klasik gulet, yuvarlak arkası, sudaki düşük profili, bir zamanlar sünger dalgıçları ve balıkçılar tarafından yakaladıklarını aktarmak için kullandıkları geniş tekne kısmı ile bilinir. Bugün gulet daha çok kiralık tekne terimi ile alakalıdır. Hemen hemen hepsi geleneksel Türk guletinin klasik tanımından gelen çeşitli tasarımlar ortaya çıkmıştır. Örneğin, orijinal tasarımda arka taraf yuvarlaktır. Ama bu tasarım teknede yapılabilecek kabin sayısını kısıtladığı için bazı değişiklikler yapılmıştır. Bu ayna kıç tarzı ya da bazen keç olarak tanımlanan teknelerde ise teknenin arka tarafına da kamara yapmak mümkün olur.
Geleneksel olarak Gulet Bodrum ve Marmaris'deki usta tekne yapımcıları tarafından elde inşa edilir. Bu tekne tasarımının en büyük avantajı yolculara güverte üstünde ve altında bolca alan sağlamasıdır. Gulet kabinleri, genişlikleri ve yeterince depolama alanı sağladıkları için çok popülerdirler. Hepsi hemen hemen aynı büyüklüktedir ve her birinde ya çift yatak tek ranza seti vardır. Her kabinde elbiseleri asmak için dolaplar ve çekmeceler vardır Kabinlerde ayrıca valizleri ve iri eşyaları koymak için yer vardır. Kabinlerin çoğu içinde küvetlerinde duş hortumu bulunan banyolar ya da komple duş setleri vardır.
Gulet'teki yaşam alanları arasında, salon (bazılarında bunun yerinde kapatılabilir kıç bölgesi vardır.) , yemek için bir güverte alanı ve tentenin gölgesi altında uzanabileceğimiz kıç güvertesi vardır. Ayrıca güneşlikler ile gölgelendirilebilecek çok sayıda güneş yataklarının olduğu ön güverte vardır.
Bütün yatlar konforun yanında güvenlik konusunda da tam donanımlıdır. VHF telsizler, işaret fişeği, bayraklar, ilk yardım çantaları, cankurtaran yelekleri, extra yelkenler, halatlar, bir küçük motorlu tekne ve diğer güvenlik ekipmanları bulunmaktadır.
Yatın mutfağı her zaman tam donanımlıdır. Yatların çoğundaki elektrik 12 V veya 24 volttur.
Keç ve Gulet Türü
Teknelerin Avantajları
• Gezi maksatlı dalış olduğu için daha rahat ve güvenlidir.
• İstenildiği kadar dalış yapılabilir (Dalış sayısı sınırlı değildir.)
• Tüp dolumu teknede yapılmaktadır.
• Diğer sosyal etkinliklerden faydalanabilinir. (Jet ski, banana, sörf…)
• Yelken donanımına sahip olduğu için yelken keyfi yapılabilir.
• Farklı dalış bölgelerinde dalış imkanı vardır.
• İki kişilik kabinlere sahip rahat ve konforludur.
• Tekneye ait bot olduğundan gerektiğinde bot dalışı da yapılmaktadır.
• Tüm gün denizde kalabilir.
• Dalış harici aktivitelere yer verileceği için müşteri bulmak daha kolaydır.
• Gün boyu denizde olunacağından gıda ihtiyacı teknede karşılanır. Lüks restourantları aratmayacak şekilde hizmet verilir.
• Dalıcı sayısı az olduğundan karmaşıklık olmayacak ve sualtı fotoğraf kamera çekimleri için rahat ve güvenli bir dalış olacaktır.
Keç Ve Gulet Türü Teknelerin Dezavantajları
• Kişi sayısı sınırlıdır.
• Bazı dalış noktalarına girilemeyeceğinden botla dalış yapılır.
• Gezi için hazırlanmış teknelerdir.
• Tekne yapısı itibariyle rahat dalış için yeterli platform yoktur.
• Her dalış bölgesine girmek mümkün değildir.
• Dalış malzemeleri ve diğer ihtiyaçlar için su kullanımı kısıtlıdır.
• Teknenin elektrik ve su gibi ihtiyaçları olduğu zaman limana yanaşılır.
• Acil durumlarda karaya ulaşmak zaman alır.
• Platform olmadığından tekneden atlamak gerekir.
Ahşaptan Yapılan Özel Dalış Teknesi
Geleneksel ahşap tekne yapımcılığı bugün Doğu Akdeniz ve Karadeniz'in bazı bölgelerinde sürüyor; ancak bu iş kolu da modernleşmenin etkisiyle hızla kayboluyor. Geleneksel ahşap tekne yapımcılığı artık son dönemlerini yaşıyor. Ülkemizin güney kıyılarındaki Bodrum, Marmaris, Fethiye gibi birkaç tersane ve tekne dışında, bugün için geleneğin yine en canlı yaşadığı bölge Batı Karadeniz'dir.
Fakat teknolojik gelişmeler hala ahşabın yerini alabilecek bir malzeme üretebilmiş değil. Seçenek olabileceklerden çelik çabuk paslanıyor ve nem yapıyor, elyaflı plastik malzemeler morötesi ışınlardan etkileniyor en önemlisi de; hiçbir malzeme ahşabın sıcaklığına sahip değil. Dolayısıyla gezi amaçlı teknelerde ahşap en iyi yapı malzemesidir.
Ahşap "Yaşayan" bir malzemedir. Homojen değildir. İşlendikçe süprizler çıkarır, iklime göre davranır, zamanla şekil değiştirir. Dolayısıyla ahşap bilinen anlamda endüstriyel bir ürün gibi işlenmez; el ile çalışma, zanaat gerektirir.
Klasik Ahşap Tekne
İlk önce klasik ahşap tekne ne demektir? Özellikleri nelerdir? Bunları belirleyelim. Klasik ahşap teknelerin en belirgin özelliği bordo ve karina kaplamalarının tek sıra masif ağaç olmalarıdır. Bunun dışında genellikle kesme posta üzerine inşa edilirler. En büyük sorunları olan armuz problemleri, kalafatlama yapılarak çözülmeye çalışılır. Su almayı önlemek için kullanılan bir yöntem ise karina dip sıralarının içine zift sıvamaktır. Bu tür teknelerin dış korumasında ise genellikle "Meges yapmak" diye tabir edilen, Meges firmasının polyurethan bazı macun ve ürünleri kullanılır.
Lamina Ahşap Tekne
Ahşap tekne inşasında lamine yöntem ile inşa edilen tekneler, klasik ahşap teknelere nazaran çok daha mukavim ve uzun ömürlü teknelerdir. Teknenin tüm kemere posta ve tulanilerinin üst üste masif ağaç sıraları yapıştırılarak oluşturulması lamine bir teknenin ilk aşamasıdır. Daha sonra borda ve karina dış kaplamalarına geçilir. Birden fazla sıra üst üste kaplama yapılır. Yapıştırma işlemi epoxy reçine ile yapılmalıdır. Bu yöntem ile inşa edilen tekne artık rijid bir teknedir. Klasik ahşap teknelerde olduğu gibi oynayan bir yapıya sahip değildir. Armuz problemi yoktur.
Ahşap tekneler el emeği ile yapılan teknelerdir. Sadece dalış için özel yapıldığından dalışa ait tüm techizatların yeri bellidir. Kompresör teknede de bulunabilir. İlk yardım odası, malzeme odası gibi bölümler yapılmıştır. Güverte bölümü tik ağacından yapılmıştır. Tik ağacı da bilindiği üzere normal karasal yaşamda da su arsızı bir canlıdır ve bu teknelerin yapımında özel olarak seçilirler.
Balıkçı Teknesinden Bozma Dalış Teknesi
Bazı bölgelerimizde dalış turizminin gelişmesiyle bu sektör karlı hale gelmiş ve bunun üzerine yatırımlar yapılmaya başlanmıştır. Bu karlılığa en iyi örneklerden birisi de değişen ekonomik şartlarla birlikte, eskiden balık avlamak için kullanılan teknelerin şimdilerde bu turizme hizmet verecek şekilde dizayn edilmiş olmalarıdır. Günümüzde bu uygulama bütün kıyı yörelerimizde görülmekle birlikte en çok kullanım alanlarına Çanakkale ve İstanbul'da rastlanmaktadır.
Bu gibi teknelerde balıkçı teknesine ek olarak, üst güverte inşa edilerek dalıcıların dinlenmesi amacı güdülmüştür. Balıkçı teknelerinin karakteristik bakımdan arka taraflarının geniş olması, buraya yapılan yeni dalış platformlarında dalgıçlar ve eğitmenlere büyük kolaylıklar sağlamaktadır.
Ayrıca balık avlamak için bu gemilerde bulunan dip sounder cihazları dalış bölgelerinin seçimi konusunda gemi elemanlarına yardımcı olur. Böylece olası muhtemel zaman kayıpları ve iş kazaları minimuma indirgenir.
Kaptan köşkü üst güvertede bulunduğu için görüş hakimiyeti daha iyidir. Rutin bakımların yapılması ise diğer teknelere göre daha uzun periyotta seyreder; çünkü geminin malzemesi saç olduğu için aşınma süresi de diğer teknelere de göre daha uzundur. Ayrıca bu periyotların uzaması ekonomik açıdan da işletmeciye bir avantaj teşkil eder. Balıkçı tekneleri yük taşımak amaçlı tasarlandığı için, buna paralel olarak motor kuvvetleri de doğru orantılı artmıştır. Bu da bu teknelerin dalış amaçlı kullanımında hız ve extra gücü birlikte getirir.
Dezavantajlarını saymak gerekirse istenilen ölçülerde dalış dershanelerine sahip değildir. Dalış ve ilkyardım malzemeleri için ise belirli bir oda yoktur.
Saçtan Yapılan Dalış Teknesi
Saç teknelerin neden inşa edildiğine bir bakalım. Belki en önemli sebep sacın ucuz bir yapı malzemesi olması ve özellikle batı dünyasında büyük oranda teknik mesleklere sahip insanların mevcut olmasıdır. Mühendislerin, teknikerlerin ve metal işleme ustalarının aklına yabancı oldukları fiberglas veya ahşap malzemeler yerine metal gelmesi çok doğaldır. Metal tekne inşasının ahşapla kıyaslandığında ustalık ve sanatkarlıktan çok, sebat gerektirmesi, amatörlerin de prensip olarak metal tekne inşa edebilmeleri bir avantajdır.
Metaller haddehanelerde belli mukavemet değerlerinde, sertifikalı üretilirler. Ve tekneniz için aldığınız bir kamyon metal plakanın her santimetrekaresi aynı özelliklere sahiptir.
Metal tekneler şu nedenle tercih edilmelidir: Metal tekne sağlamdır, yapım aşamasında gerekli özen gösterilmişse uzun ömürlü olacak ve az bakım gerektirecektir. Muadil boylarda diğer malzemelerden yapılmış teknelerden ağır olması bazen denizdeki hareketlerinin daha yumuşak ve ekibe rahatlık sağlayacak şekilde olmasını sağlayacak ve deplasmanına uygun yelken alanıyla donatılırsa aynı boyda teknelerden daha yavaş olması gerekmeyecektir. Alüminyum teknelerin hafiflikleri nedeniyle ağırlık açısından zaten hiçbir sorunları yoktur.
Saçtan Yapılan Dalış Teknesinin Avantajları
• Çift merdivenli platforma sahiptir.
• Flybridge'de güneşlenme yeri vardır.
• Tüpler sancak ve iskele olmak üzere, oturarak kuşanılır.
• Saç daha sağlam ve güvenlidir.
• Saç daha ucuzdur.
Saçtan Yapılan Dalış Teknesinin Dezavantajları
• Tekne ağır olduğundan teknenin sürati azdır. Dolayısıyla acil durumlarda karaya çabuk ulaşılamaz.
• Günde iki dalış yapılacağından dalış bölgesi sınırlıdır.
• Sığ bölgelerde dalış yapılamaz.
• Sadece dalış amacına yönelik tasarlanmış oldukları için, kalabalık turlarda yemek ihtiyacı sırasında yer problemi yaşanmaktadır.
Gezi Amaçlı Kullanılan Dalış Teknesi
Gezi amaçlı yapılan sonradan kıç tarafına eklenen platform ile dalış teknesi haline getirilmiştir. Bu tip teknelerde günlük dalış planı uygulanır. Çünkü teknenin salması yoktu. Yelkenli tekneler salmaya sahip ve dalışa uygun hale getirilerek charter dalış turu yapılır.
Gezi amaçlı dalış teknelerinde yasak olmayan bölgelerde limandan izin alınarak belirli güzergahlarda yapılan dalışlardır. Çok amaçlı kullanılan bu teknelerde üst güverte güneşlenmek için kullanılır. Dümen kullanımı teknenin kıç üst güvertesinde bulunur.
Gezi Amaçlı Kullanılan Teknelerinin Avantajları
• Gezi maksatlı olarak da kullanılabilir.
• Teknenin boyuna göre fazla dalıcı da bulunabilir.
• Gezi amaçlı üretildiği için ortak yemek alanları kalabalık turlar için yeterlidir.
• Sancak ve iskele tarafında bulunan dalış oturakları dalışın organize olarak yapılmasında en büyük avantajı teşkil eder.
Gezi Amaçlı Kullanılan Teknelerinin Dezavantajları
• Açık denize çıkamazlar
• Kompresör teknede değildir.
• Plana göre sadece iki dalış yapılabilir.
Şişme Bot İle Yapılan Dalış
Deniz kazalarından edinilen deneyimlere göre bugün en uygun kurtarma aracı ve teknenin giremeyeceği yerlerde dalış için kullanılan, Neoprene, Hypalon Kauçuk kumaşlarından yapılan can salıdır. Bu botların kapasitesi 4 kişiden 25 kişiye kadar varabilir. Taban tarafı katlanabilir ahşap veya fiberden oluşmuştur. Teknenin üst güvertesinde ya da mataforada asılı olarak tutulur. Şişme bot rahatça denize indirilebilecek şekilde planlanmıştır ve ağır hava şartları altında da kolayca kullanılabilir. Botun içerisinde hava dolumu için körüklü pompa olması gerekir. Kıç tarafına botun özelliğine göre motor takılabilir. Ve botun herhangi bir durumda demirlenmesi içinde serbest el çapası bulunmalıdır. Şişme botların periyodik olarak kontrol edilmesi gerekir.
Botun genel özellikleri bakımından uyulması gereken bazı önemli dalış pozisyonlarına uyulması gerekir. Buna göre botun kenarına ters oturularak, ayaklar arkaya atılır ve ters bir şekilde suya girilir. Zaten yapılışı bakımından alabora olmaya müsait botumuzu bu tehlikeden korumaya yönelik bir dalış pozisyonudur. Dalış esnasında botta bulunması gereken malzemeler ise şamandıra, dalış bayrağı ve acil durumlar için temel ilk yardım malzemeleridir.
Şişme Bot İle Yapılan Dalışların Avantajları
• Akıntının olduğu bölgelerde havanın bozulması ihtimali olduğu zamanlarda, kaçış kolaylığı sağlar.
• Gulet ya da dalış teknelerinin sığamayacağı yerlerde dalış yapılabilir.
• İstenildiği an dalış yapılabilir ya da dalış kesilebilir. (Zaman olarak)
• Sığ bölgelerde Speed bot tercih edilir.
• Acil durumlarda karaya ulaşmak Speed botlarda daha çabuk olur.
• İrtifa dalışlarında çok amaçlı kullanılabilir.
Şişme Bot İle Yapılan Dalışların Dezavantajları
• Kalabalık gruplar halinde gidilmez.
• Tüp dolumu Speed botlarda mümkün değildir.
• Tek dalış yapıldıktan sonra karaya dönülür.
• Sadece tecrübeli dalıcılar dalış yapabilir.
• Herhangi bir bot kazası ya da arızalanması olası olduğundan dalıcılar için tehlikelidir.
• Hava şartları çok ağır olduğu zaman kullanışsızdır.
Denize Çıkmak İçin Uyulması Gereken Kurallar
• Dalış teknesinde en az bir rehber balıkadam olması gerekir.
• Öncelikle teknenin denize uygun olup olmadığı liman başkanı tarafından denetlenir.
• Tekne personelinin gerekli evrakları tamamlanmış olmalıdır.
• Yabancı uyruklu dalıcıların pasaportlarının liman başkanı tarafından incelenmesi gerekir.
• Teknenin seferine ait bilgilerin olması
Gümrük Çıkış Belgesi: Teknenin girişte olan kumanya ve deklare listesi, limanda aldığı kumanyaya ait belgeler ve yüklediği yük için düzenlenen manifestolar gösterilerek alınır.
Yola Elverişlilik Belgesi: Liman idaresinden alınan ve geminin idari ve teknik olarak seferine başlamasına bir engel bulunmadığını belirten evrak.
Patenta: Sahil Sıhhiye'den alınan ve geminin tam sıhhatli olduğunu belirten evraktır.
Personel Listesi: Gemide bulunan tüm personeli belirten listedir.
Yolcu Listesi: Gemide bulunan tüm yolcuların milliyetlerini ve pasaport numaralarını kapsayan listedir.
Personel Deklare Listesi: Personelin kamarasında bulunan şahsi eşyaların bir listesidir.
Demirbaş ve Devriçark Defteri: Geminin demirbaşında bulunan tüm donanım ve maddeleri gösteren ve gümrük idaresi tarafından onaylanmış listelerdir. Devriçark defteri, gemide bulunan yabancı menşeli yakıt ve yağlama yağı miktarını gösteren kayıtların tutulduğu defterdir.
Gümrük Giriş Belgeleri: Geminin giriş yaptığı zaman düzenlenen ve kontrolün sonunda tutulmuş olan tutanağın gemi kopyalarıdır. Geminin kalkışı için gemiye gelen Gümrük ve Polis kontrol ekibine verilir.
Dalış Bildirim Formu: Yapılacak dalışta görev alacak ehliyetli kişilerin ve rehber dalgıcın kimlik bilgilerini yer ve zaman belirterek en geç dalıştan bir saat önce İl Turizm Müdürlükleri'ne veya gerekli mercilere verilen evraktır.
Sahil Güvenlik Komutanlığı Tarafından Kontrol Edilen Hususlar
Bilindiği üzere ülkemizde yapılan dalışların belirli bir standartizasyon çerçevesinde olması için yasalar vardır. ve bu yasalara uyulup uyulmadığını Sahil Güvenlik Komutanlığı kontrol eder. Bu bölümde bu yasalardan konumuzla ilgili olanlar ele alınmıştır.
Dalışlar sırasında aşağıda açıklanan dalış emniyet kurallarına uyulup uyulmadığı kontrol edilir.
a) Dalışların organize edildiği teknelerde oksijen ve ilkyardım seti bulunmak zorundadır.
b) Tekne altına, dalış süresince emniyet tüpü sarkıtılması ve dalışlarda şamandıra kullanılması zorunludur.
c) Tekne üzerinde kapasitenin üzerinde dalıcı bulunması yasaktır.
Sualtı dalışlarında Türk teknelerinin kullanılıp, kullanılmadığı yabancı tekneler kullanılıyorsa yetkili makamlardan izin alınıp alınmadığı
a) 15 Ağustos 1990 tarihli Sualtı Sporları Cankurtarma ve Sukayağı Federasyonu Dalış Yönetmeliği (Madde 24)
b) Türk karasularında sportif amaçlarla yapılacak aletli dalışlara ilişkin yönetmelik (Madde 13)
Devlet Bakanlığı Tarafından Kontrol Edilen Hususlar
MADDE 21: Dalış yapılan platform veya teknelerde dalışa bağlı oluşabilecek hastalıklar için saf oksijen soluma düzeneği ve tankı ile dalış takım muayenelerinde onaylamış ilk yardım seti bulundurulması zorunludur.
MADDE 22: Dalış yapılan platform veya teknelerde dalışa bağlı oluşabilecek hastalık ve kazalarda olay, EK-7'de örneği bulunan hastalık/kaza rapor formu ile derhal ilgili Liman Başkanlığı'na veya Bölge Müdürlüğü'ne bildirilecek, oradan da Denizcilik Müsteşarlığı'na iletilecektir.
Teknelerde Güvenlik Ekipmanları
Denizdeki can güvenliği öncelikle temel eğitim sorunudur. Bu eğitim denizcilik, navigasyon, deniz trafiği kuralları, güvenlik ekipmanının kullanımı ve tekne-motor bakım tutumunu kapsar.
Buna göre denize çıkmadan önce mutlaka hava durumu tahmini alınır. Bölgeyle ilgili detaylı haritalar tedarik edilmesi gerekir. Tekne ve seyir fenerleri dahil tüm cihazların durumunun kontrol edilmesi gerekir. Teknedeki herkese yetebilecek adette ve beklenmeyen misafirler için extra can güvenliği malzemelerinin bulunması tedarik edilmelidir. Motorun rutin bakımı gerekir. Teknede en az 4 adet tekne boyu kadar halat ve 2 adet tekne boyunun 2 katı kadar halat bulundurulması can güvenliği için önemlidir. Bununla birlikte seyir esnasında önceden planlanmış yolculuğun, dalış yerlerinin detayları ayrıca karada bulunan ilgili kişiye verilmesi gereklidir. Teknede bulunan herkes için can yeleği bulundurulmalıdır.
Acil durumlarda gerekli olan haberleşme VHF bandından 16. Call kullanılarak yapılır. Ayrıca teknede acil durumlar olacağı varsayılarak temel ilk yardım malzemesi olmalı ve bu malzemelerin en azından ehli kişi gelene kadar, eğitim almış birisi tarafından kullanılması gerekir. Tekne Dalışı
Pek çok nedenden dolayı teknelerden dalış çok popülerdir. Dalış tekneleri sizi berrak su, verimli yaşam ve eşsiz güzelliklerle dolu sığlıklara taşır. Kıyıdan ulaşılamıyacak dalış yerlerine, hatta birçok dalış yerine tekne ile gidilir.
Tekneler bizi uzun yüzüşlerden , dalgalarla uğraşmaktan ve uzun yürüyüşlerden kurtarır. Teknede dalmak için uyulması gereken bazı kuarallar vardırki bunlar herkesin daha sorunsuz dalış yapmasını sağlar.
Tekneye binmeden önce tüm malzemenizi kontrol edin, yedek parçaları unutmayın. Malzemelerinizi bir başkasınınkiyle karışmasını önlemek için işaretleyin. Daima malzeme çantası kullanın ve eşyalarınızı palet ve elbise en altta olacak şekilde hazırlayın. Yeterli miktarda sizi kuru ve sıcak tutacak eşya alın.
Kendinizide her dalışa hazırladığınız gibi hazırlayın ve unutmayınki güneş ve sallanan bir tekne sizi her zamankinden daha fazla yoracaktır. Deniz tutmasına karşı önlem almayı unutmayın.
Temel denizcilik terimlerini bilmeniz size kolaylık sağlıyacaktır. Teknenin ön tarafına baş arka tarafına kıç denir. Soluna iskele sağına ise sancak denir. Tekneye kalkış süresinden yarım saat önce gitmekte fayda vardır. Dalış lideri veya kaptan tekne brifingi vererek size tekneyi tanıtacak nereleri kullanabileceğinizi göstrecek ve uyulması gereken kurallardan bahsedecektir. Böyle bir brifing yapılmaz ise dalış liderinden yapılmasını istiyebilirsiniz..
Teknede kurallara uymak , başkalarına saygılı olmak ,denize iniş ve çıkış yerlerine dikkat etmek ve hatta her yerde ıslak elbiseyle gezmemek gibi hareketler herkesin daha mutlu sorunsuz dalış yapması için gerekli öğelerdir.
Malzemenizi kuşandıktan sonra yürürken dikkatli olun ,kaygan ve sallanan zemin tehlikeli olabilir. Tekneden atlarken atlıyacağınız yeri kontrol etmeniz faydalı olacaktır. Atladıktan sonra durumunuzu belirten işareti dalış liderinize ve tekne personeline bildirmelisiniz.
Dalışdan döndükten sonra yüzeye geldiğinizde tekneyi göremiyorsanız telaşa kapılmayın iyice yüzerliğinizi kontrol edin ve tekneyi bekleyin yada kıyı yakınsa kıyıya döğru yüzün. Muhtemelen tekne demir taramıştır ve kaptan gelip sizi alacaktır. Tekneye çıktıktan sonra üzerinizdeki malzemelerinizi yere saçmayın düzenli bir şekilde bir sonraki dalışa hazırlayın yada malzeme çantanıza aynı sırayla yerleştirin.
Herhangi bir sorunuz olduğunda kaptandan veya dalış liderlerinden yardın isteyin yapılan birifingleri can kulağı ile dinleyin.
|
Share this
Mister Wong
Del.icio.us
StumbleUpon
Yahoo
Googlize this
Facebook
Wikio
Tags
