|
Çanakkale Türkiye''nin kuzeybatisinda Avrupa ve Asya kitalarini birbirinden ayiran ve kendi adini tasiyan Bogaz''in iki yakasinda kurulmustur.
Çanakkale''nin dogusunda ve güneydogusunda Balikesir, batisinda Ege Denizi kuzeybatisinda Edirne, kuzeyinde Tekirdag ve Marmara Denizi bulunmaktadir.Eski çaglarda HELLESPONTOS ve DARDANEL olarak anilan Çanakkale M.Ö. 3000 yilindan beri yerlesim alani niteligini korumustur. Ege ve Marmara Bölgesinde topraklari bulunan ilin yüzölçümü 9737 kilometrekare,kiyi uzunluklugu 671 kilometredir.
Konumu geregi Akdeniz ve Karadeniz iklimi arasinda geçis iklimi gösterir.Yagislar genelde bahar ve kis aylarinda görülür.
Erken Bronz Döneminden bu yana önemli bir yerlesim merkezi olan Çanakkale; Çanakkale Bogazi sayesinde Anadolu ile Avrupa ve Akdeniz ile Karadeniz arasindaki baglantiyi saglayan iki geçit bölgesinden biridir. Bu özelligi nedeniyle oldukça zengin bir tarihi vardir. Cografi konumu, yörede yasayan topluluklara ekonomik ve askeri üstünlük saglamis, onlar da uygarlik alaninda çagdaslarini geçmislerdir. Ancak bu durum, yöreyi çesitli göç ve istila hareketlerinin hedefi yapmistir. Degisik tarihlerde yerlesmek yada yagmalamak amaciyla bölgeye gelenler olmus, her iki durumda belirli kültür alisverisini yogunlastirmistir. Bu kültürel yogrulma, yüzyillar boyu kesintilerle sürmüs, bunun sonucu oldukça renkli bir kültür mozayigi ortaya çikmistir. Bogazin en dar yerinde Fatih Sultan Mehmet döneminde Rumeli yakasinda Sestos dolaylarinda Kilitbahir, Anadolu yakasinda Abydos dolaylarinda Sultaniye (Kale-i Sultaniye) yada Çanak Kalesi adi ile anilan kaleler yapilmistir. Bugünkü Çanakkale Ilinin adi Anadolu yakasindaki Çanak Kalesinden gelmektedir.
Yörenin en eski halki Besiktepe ve Kumtepe yerlesmelerinden bilinen Kalkolitik Dönemin yerli halkidir. Bunlarilerden lere kadar herhangi bir dis etki altinda kalmadan yasamlarini sürdüren Troya halki izler. Bundan sonra sirasiyla Troya Savaslari ile Akalar, Ege göçleri ile çesitli kavimler gelmistir. En son olarak Sicilyali Komutan Roger De nun ölümüyle buyrugundaki Katalonyalilar bir süre etkinliklerini sürdürseler de, daha sonra Türkler’le yaptiklari bir anlasma geregi, Çanakkale ve yöresini Türk Beylerine birakmislardir.
M.Ö. 3000 yilinda kurulan L Troia, M.Ö. 2500 yillarinda bir depremle yikilmistir. Bundan önce de yörede eski yerlesmelerin bulundugu bilinmektedir. Dardanos kentinin I. Troia''dan önce kuruldugu düsünülmektedir. Kurulus önceligi 100-150 yil kadardir. M.Ö. 1200''lerde kuzeyden gelen "deniz kavimleri"nin göçü ile bölgede ve Anadolu''da yazili tarih açisindan karanlik dönem baslamistir. Bölge, M.Ö. 7. yüzyilda Bati Anadolu''da büyük bir güç haline gelen Lydia Kralligi''nin egemenligine girmis, M.Ö. 5. yüzyilda Perslerin gelmesiyle, Pers etkisi artmaya baslamis, M.Ö. 386 yilinda Persler ve Spartalûar arasinda yapilan "Kral Barisi" ile bölgede kesin olarak Pers egemenligi saglanmistir. M.Ö. 334''te Makedonya Krali Büyük Iskender''in Pers ordusunu Biga Çayi (Granikos) yakinlarinda bozguna ugratmasiyla Anadolu''da Pers hakimiyeti gerilemeye baslamistir.Iskender''in Ölümünden sonra Iskender''in komutanlari bölgede iktidar mücadelesine girismislerdir. Bergama Kralligi''nin hakimiyeti ve Galat istilalari döneminden sonra, Roma''nin bölgedeki hakimiyet kurma çabalari sirasinda Diktatör Sulla, Gelibolu''ya kadar gelmistir. Bölge, Roma ve Bizans dönemlerinde limanlariyla da önem kazanmistir. Osmanlilarin Akdeniz''de egemenlik kurma istekleri, onlari Balkan Yanmadasi''ndaki fetihlere, Gelibolu ve yöresinden baslamaya yöneltmistir. Gelibolu''da bir tersanenin kurulmasiyla birlikte Çanakkale''deki Osmali egemenligi daha da artmistir. Bogazin Önemi Çanakkale Savaslari''nda (1. Dünya Savasi''nda) bir kez daha gündeme gelmis ve düsman donanmasi 18 Mart 1915 tarihinde bozguna ugratilmistir
|
Share this
Mister Wong
Del.icio.us
StumbleUpon
Yahoo
Googlize this
Facebook
Wikio
